creativite_

Grafiti, kamusal alanlarda yer alan bir duvar veya yüzeye püskürtülmüş, çizilmiş veya kazınmış yazı ve çizimlere denir. Aslında ilk çağlardan beri varlığını sürdüren duvarlara çizme, yazma eyleminin ta kendisidir; tarihçesi bakımından Antik Yunan’a ve Eski Mısır’a kadar uzanan Grafiti, 2. Dünya Savaşı döneminde ise propaganda aracı olarak kullanılmıştır; fakat bugün bilinen haliyle modern grafiti 1960’larda Philadelphia’da doğmuştur. 1970’lerde New York’a sıçrayan hareket medya ve sanat çevrelerinin de dikkatini çekmeyi başarmıştır. Politik eylemcilerin ve sokak çetelerinin kendini ifade etme ve sınır çizme eylemi olarak başlayan modern grafiti, 1970’lerde Hip-Hop ve Rap kültürü ile birlikte dünyada giderek yaygınlaşmıştır.

urban_graffiti_

New York Times gazetesinde yayımlanan bir makalede, “TAKI183” mahlasıyla duvarlara imza atan bir postacının konu alınması grafiti sanatının ilk kez dünya kamuoyunda duyulmasını sağlamıştır. Hip-Hop kültüründen beslenen grafiti gittikçe büyüyen bir eyleme dönüşürken, New York’taki binaların dış cephelerinin koruyucu kaplamalar ile kapatılması, grafitiyi duvarlardan yerin altına –metrolara- taşımıştır. 1980’lerde yayınlanan “Wild Style” “Style Wars” belgeselleri, Hip-Hop kültürünü ve dolayısıyla da grafitiyi çok daha geniş kitlelere yaymayı başarmıştır. 1990’lı yıllarda ise grafiti artık kendine has bir literatür, giyim ve yaşam tarzı oluşturmayı başarmıştır.

graffiti_on_the_metro

Otoriteye karşı çıkma ritüeline dönüşen grafiti, bir suç olgusu olarak görülmüştür. Devlet, grafiti yapan sanatçılara, caydırıcı olması adına hapis ve para cezası gibi yaptırımlarda bulunmuştur, örneğin İngiliz Grafiti Topluluğu olan DPM’nin üyeleri 11 yıllık hapis cezası alarak, İngiltere tarihinin en yüksek grafiti cezası alan kişileri olmuştur. Belediyeler vandalizm olarak gördükleri bu duruma karşı sürekli bir mücadele tavrı takınmışlardır ve şehirlerin duvarlarındaki grafitileri sildirmek için her yıl milyonlarca dolar harcamışlardır.

Graffiti_in_Prague_

Bu engelleme çabalarının alt metnini okumaya çalıştığımızda, grafiti sanatının politik boyut ve etkilerini görmezden gelmememiz gerekmektedir. Grafiti, en çok politik sorunların yaşandığı dönem ve bölgelerde yayılımını büyütmeyi başarmıştır. İlkel grafitinin (Mağara resimleri, Roma yer altı mezarlarına yapılan duvar resimleri gibi) hala korunup, modern grafitinin cezalandırılıp yasaklanmasına ve yok edilmesi için milyonlarca dolar harcanmasına sebep olan dinamikleri anlamaya çalışmak, boş bir çaba değildir. Açık ve net bir şekilde piyasa ve sanatın birbirinden beslendiği modern sanat dünyasında, grafitiye karşı alınan tavır, sanat ve politikanın birbirinden bağımsız olmadığının  önemli bir göstergesidir.

Graffiti_Message

Tarihsel gelişimi açısından alt kültürün karşı çıkışlarıyla yolunu sürdüren grafiti sanatı, toptancı yasakların işe yaramadığı onca engelleme girişiminden sonra, çeşitli öneriler altında yasallaştırılarak devletler tarafından kontrol altında tutulmaya çalışılmıştır. Grafitiyi bir yatırım aracına dönüştürme gayesi güden projelerin odaklandığı şeyler arasında, grafiti yapılan şehirlerde turizm gelirlerinin ciddi oranda artışı yer almaktadır. Örneğin; Buenos Aires’de sokak sanatını tur eşliğinde gezmek 25-30 Dolar’dır! Bunun yanı sıra devletin izin verdiği alanlarda, yine devletin izin verdiği grafiti sanatçıları tarafından yapılan eserler; bu sayede bir kontrol mekanizması ile varlığını sürdürmektedir.

greek_graffiti

Birçok grafiti sanatçısı “denetimli” legallik sağlanan bu uygulamayı grafitinin ruhuna aykırı bulmasına rağmen, dünyada giderek yayılan “kontrollü grafiti duvarları” belediyelerin uzlaşmacı tavrıyla artmaya devam ediyor. Dünya üzerindeki legal grafiti uygulama duvarlarını,bağlantıya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

3d_graffiti

Duvardaki Sanat olarak, sanatçılar kategorisinde yer verilen grafiti sanatçıları ile “Eserleriniz Hayat Bulsun!” sloganıyla ortak bir platformda buluşmayı hedefliyoruz. Kültürel gücünü hala koruyan ve sokakta politik, toplumsal, mizahi ve tüm estetik yönleriyle sanatı yaşatan grafitinin bir ifade biçimi ve sanat ürünü olduğu kanısındayız. Grafiti sanatçıları olarak eserlerinizi binlerce duvarda yaşatmak için; bağlantıya tıklayarak sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Yapılan tüm eserler bizim için değerlidir!

graffiti_of_salvador_dali

 

 

1 Response

Yanıtla